20 Haziran 2008 Cuma
Konu: Okuma alışkanlığı
Konuk: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Türk Bili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sedat SEVER

Tahsin Saraç’ın Türkiye adlı şiiriyle programa başlandı. Prof. Dr. Sedat SEVER, duygu ve düşünce eğitiminin aracıdır kitap diyor. Gelişimin yaşam boyu sürdüğünü ve aşamalardan oluştuğunu ifade etti. Öğrenmenin yaşamın vazgeçilmezi olduğunu belirtti.

Çocukların dil ve gelişim evrelerine uygun kitapların onların öğrenme gereksinmelerini desteklediğini vurguladı. Anne-babalara, öğretmenlere düşen görevin çocukların ihtiyacını karşılayacak, nitelikli kitaplarla tanıştırılması olduğunu ifade etti. Türkçenin anlatım gücünü yansıtan kitapların çocuklara önerilmesi gerektiğini vurguladı.

Okul öncesi öğrencilerine yönelik değişik kitap örnekleri de programda gösterildi. Okuma kültürü edinmenin ardışık bir süreç olduğunu ifade eden Prof. Dr. Sedat SEVER, kitapların en önemli özelliğinin çocuğun dil gelişimine katkısı olduğunu belirtti.

Dilin sadece anlama ve anlatma aracı olmadığını, dilin aynı zamanda bir düşünme aracı olduğunu belirten Prof. Dr. Sedat SEVER, kitapların çocukların kavramsal boyuttaki dil gelişimini de artıracağını ifade etti. Nitelikli kitapların görsel içerikli olduğunu, Türkçenin güzelliğini yansıtan kitaplar olduğunu ifade eden Prof. Dr. Sedat SEVER, sayışmacaların, masalların da çocukların gelişimini olumlu etkilediğini vurguladı.

Prof. Dr. Sedat SEVER, bilmecelerin, tekerlemelerin, anlatıların beslediği çocukların roman ve öykü okuma alt yapısına eriştiğini ifade etti.

Programda Mamak Cumhuriyet Anadolu Lisesi’nin yaratıcı yazarlık çalışmasına yer verildi. Hilal Dikmen adlı öğrencinin Taşların Seçimi adlı romanından da bahsedildi. Fantastik bir roman olan taşların seçiminin yazarı 1990 doğumlu. Edebiyat öğretmeni Şükran Hanım’ın hikâye tamamlama etkinlikleri yaptığı belirtildi. Öğrencilerin hikâye tamamlama çalışmaları güzeldi. Yazılan öyküleri bir öykü ağacına astıklarını gördüm. Çok güzel bir çalışma bu bence. Hikâye tamamlama çalışmalarını ben de 2 yıldır yapmaktayım. Bu programdan da güzel fikirler aldım, seneye aynı şeylere ben de yapacağım.

Prof. Dr. Sedat SEVER, 6-12 yaş grubundaki çocukların artık kitaba karşı duyusal bir bilinç oluşturması gerektiğini, duyarlı anne-babaların ve okulöncesi öğretmenlerinin bundan önceki dönemde çok titiz davranmalarının önemli olduğunu vurguladı. 6-12 yaş grubu çocuklarının yaşamda karşılaşacağı sorunların çözümüne yönelik sezinletici dönütlerle onlara yardımcı olunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Sedat SEVER, okumasını geliştiren çocukların okumasının 6-7. sınıflarda eleştirel okuma becerisine dönüştüğünü ve eleştirel okuma eyleminin demokratik toplumun gerek duyduğu insanın oluşması demek olduğunu belirtti.

Prof. Dr. Sedat SEVER, nitelikli çocuk edebiyatı yapıtlarının dilin anlatım olanaklarını iyi kullanan, çocuklara kendi doğrularını aktarmayan, çocuğa bulma, düşünme merakı veren eserler olduğunu ifade etti. 

İstanbul’dan arayan Çiğdem üye adındaki öğretmen arkadaşımız okullarında 3 kitap yayınladıklarını belirttiler.

Yaratıcı ürünlerle beslenen çocukların yaratıcı eserler ortaya koyacağını belirten Prof. Dr. Sedat SEVER, öğrencilerin nitelikli kitaplarla sürekli desteklenmeleri gerektiğini vurguladılar.

Okul türü öğrenmenin çocuğun girişimciliğini desteklemesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Sedat SEVER, çocuklara okutulması gereken eserlerin sanatçıların elinden çıkan kitaplar olduğunu ve bu kitaplarda sanatsal dilin ön planda olduğunu ifade etti.

Kendi doğasını tanıyamayan çocukların bilişim teknolojisinin kurbanı olduklarını ifade eden Prof. Dr. Sedat SEVER, günde 3 saat televizyon izleyen çocukların bunu gerçekleştiremeyeceklerini vurguladılar. Bilgisayarı oyun aracı olarak değil bilgiye ulaşma aracı olarak görmeleri için anne-babanın çocuklara seçenekler oluşturması gerektiğini ve bu seçeneklerin de kitaplar olduğunu ifade ettiler.

Doğru kitaplara ulaşabilmek için Çocuk ve Edebiyat, Çağdaş Çocuk Yazını ve Anadolu Üniversitesi’nin yayını olan Okul Öncesinde Çocuk Edebiyatı ve İlköğretimde Çocuk Edebiyatı adlı kitaplardan da faydalanılabileceğini ifade ettiler. Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın kitaplarının çocuklara mutlaka okutulması gerektiğini belirttiler.

Uşak Timur Ertürk İlköğretim Okulu’da “Öğrenciye Mektup” adlı bir çalışma yapılmış. 3-A sınıfı öğretmeni Gülfer Aysal öğrencilerini bire bir gözlemlemiş ve uygun bir zamanında onlara mektuplar yazmış. Her öğrencisine tek tek mektuplar yazmış. Bu uygulama öğrencileri çok etkilemiş. Amacının öğrencilere öğretmen tarafından değer verildiğini belirtmek olduğunu ifade eden Gülfer Hanım, öğrencilerinde de gelişmeler görüldüğünü belirtti. Bu öğretmenimizin çalışması da çok güzel. Keşke bütün meslektaşlarımız benzer uygulamalar yapsa.

Okuyup anlayamayan insanların kendi yaşamını yönetemeyeceğini belirten Prof. Dr. Sedat SEVER, duyma-düşünme zorunluluğu veren kitaplara çocukların yüzünü döndürmenin gerektiğini vurguladılar.

Kavramsal yönden yetkin çocukların bütün derslerde başarılı olacağını vurgulayan Prof. Dr. Sedat SEVER, ülkemizde dilekçe yazamayan çocukların kitap okuma alışkanlığını kazanamamış çocuklar olduğunu ifade ettiler. Çocuk edebiyatı ürünlerinin kısa ve yalın olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Sedat SEVER, bu eserlerin içten anlatımlı olması ve Türkçe sözcüklerden kurulu olması ve karma dillerden oluşturulmamış eserler olmasını vurguladılar.

Bazı yayınevlerinin çocuk üzerinden para kazanmaya çalıştığını gördüğünü belirten Prof. Dr. Sedat SEVER, bu tip kitaplarla çocukların buluşturulmaması gerektiğini vurguladılar.

Çocuk kitaplarındaki kahramanların, konuların titizlikle seçilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Sedat SEVER, yaşama ısınmanın ve yaşama sevinciyle dolmanın en etkili aracının kitaplar olduğunu ifade ettiler.

Programın bitiminde ise Eylül ayında yayınlanacak programda hangi konuların yer almasını istediğimize ait iletilerimizi canliyayin@meb.gov.tr adresine gönderebileceğimiz belirtildi.

Bu günkü (20/06/2008)  programı canlı yayında izleyemedim. Eğitim Bölgesi Zümre Toplantısı vardı. Ancak evde bilgisayarım yayını kaydettiği için akşam izledim.

 

Bayram ARICI - Erzurum Merkez Edip Somunoğlu İlköğretim Okulu - Türkçe Öğretmeni

BAĞBAŞI BELDESİ